پیوینگ چیست؟ آشنایی با دستگاه پیوینگ (پیوسینگ) و انتخاب مدل مناسب

پیوینگ از واژهٔ انگلیسی Paving به معنای «سنگفرش» می‌آید. در بازار ماشین‌آلات بتنی، دستگاه پیوینگ (که خیلی‌ها آن را پیوسینگ هم می‌گویند) یک دستگاه ثابت ویبره‌پرسی است که بتن نیمه‌خشک را داخل قالب فولادی می‌ریزد، با ویبره و پرس هیدرولیک متراکم می‌کند و روی پالت، بلوک سیمانی، جدول و کفپوش بتنی تحویل می‌دهد. در کارگاه‌های ساختمانی اما «پیوینگ» گاهی به کف‌سازی بتنی با ماله پروانه‌ای هم گفته می‌شود که موضوعی جداست.

اگر دنبال معنای کارگاهی این کلمه آمده‌اید، بخش بعد به‌اختصار توضیحش می‌دهد. بقیهٔ این راهنما دربارهٔ دستگاه پیوینگ است: چطور کار می‌کند، تک پاکته و دو پاکته چه فرقی دارند، کنار آن چه تجهیزاتی لازم است و چطور مدل مناسب ظرفیت و بودجه‌تان را انتخاب کنید.

پیوینگ چیست؟ دو معنای رایج این کلمه

وقتی در ایران از «پیوینگ» حرف می‌زنند، معمولاً یکی از این دو منظور است:

• پیوینگ در اجرای ساختمان: بعضی پیمانکارها به کف‌سازی بتنی سوله، پارکینگ یا انبار که سطحش بعد از بتن‌ریزی با ماله پروانه‌ای (هلیکوپتر) صاف و پرداخت می‌شود، «پیوینگ» یا «کف پیوینگ» می‌گویند. این یک روش اجرای کف است، نه تولید قطعه.
• دستگاه پیوینگ در صنعت قطعات بتنی: دستگاه ثابتی که قطعات پیش‌ساختهٔ بتنی مثل کفپوش، سنگفرش، جدول و بلوک را در کارخانه تولید می‌کند. این قطعات بعداً به پیاده‌رو، پارک، حیاط و محوطه می‌روند.

نقطهٔ مشترک این دو، همان معنای «سنگفرش و کف» است. ولی اگر قصدتان راه‌اندازی کارگاه تولید کفپوش یا خرید دستگاه است، منظورتان معنای دوم است و ادامهٔ این مقاله برای شماست.

پیوینگ یا پیوسینگ؛ فرقشان چیست؟

هیچ فرقی ندارند. «دستگاه پیوسینگ» همان «دستگاه پیوینگ» است و تفاوت فقط در تلفظ رایج بازار است. پیوینگ شکل درست‌تر است، چون از Paving گرفته شده. در آگهی‌ها و صحبت فروشنده‌ها اسم‌های دیگری هم برای همین دستگاه می‌شنوید: دستگاه ثابت، دستگاه پرسی، دستگاه سنگفرش زن، دستگاه کفپوش زن یا «بلوک‌زن ثابت». همهٔ این‌ها به یک خانواده از ماشین‌ها اشاره دارند که در ماشین‌سازی طراحان در گروه دستگاه‌های ثابت تولید قطعات بتنی قرار می‌گیرند.

عبارت «دستگاه پیوسینگ بلوک زن» هم که زیاد جست‌وجو می‌شود از همین‌جا می‌آید: دستگاه پیوینگ فقط یک دستگاه تولید کفپوش نیست و با قالب بلوک، یک بلوک‌زن ثابت پربازده است.

دستگاه پیوینگ چیست و چطور کار می‌کند؟

دستگاه پیوینگ یک پرس ثابت است که روی فونداسیون نصب می‌شود و قطعه را روی پالت می‌سازد، نه روی زمین. هر سیکل کاری آن تقریباً این‌طور است:

1. یک پالت خالی (چوبی، فلزی یا PVC) زیر قالب قرار می‌گیرد.
2. کشوی تغذیه، بتن نیمه‌خشک را از پاکت (مخزن) بالای دستگاه برمی‌دارد و داخل قالب پخش می‌کند.
3. ویبره‌ها روشن می‌شوند و هم‌زمان کوبه (سنبه) بالایی با فشار هیدرولیک روی بتن پایین می‌آید تا هوا خارج شود و بتن متراکم شود.
4. قالب بالا می‌رود، قطعه‌های شکل‌گرفته روی پالت می‌مانند و پالت برای چیدن و عمل‌آوری از دستگاه خارج می‌شود.

کیفیت محصول دستگاه پیوینگ بیشتر از هر چیز به همین ترکیب ویبره و پرس بستگی دارد. اگر بتن خوب متراکم نشود، قطعه حفره دارد، آب جذب می‌کند و در یخبندان زودتر پوسته می‌شود؛ مخصوصاً کفپوشی که سال‌ها زیر رفت‌وآمد و رطوبت است.

اجزای اصلی دستگاه پیوینگ

• پاکت یا هاپر: مخزن بالای دستگاه که بتن آماده را از نوار نقاله می‌گیرد. دستگاه‌های تک پاکته یک مخزن و دو پاکته دو مخزن جدا دارند.
• قالب فولادی: شکل و ابعاد محصول را تعیین می‌کند. با تعویض قالب، همان دستگاه از بلوک به جدول یا کفپوش تغییر کاربری می‌دهد. قالب‌های فولادی سری TM مخصوص همین دستگاه‌ها طراحی می‌شوند؛ نمونه‌ها را در صفحهٔ قالب کفپوش بتنی ببینید.
• سیستم ویبره: ویبره‌های پایین زیر میز قالب و در بعضی مدل‌ها ویبره‌های بالا روی کوبه. برای همین زیر دستگاه چاله‌ای لازم است تا به ویبره‌ها دسترسی باشد.
• پرس هیدرولیک: پمپ، جک‌ها و شیرهای هیدرولیک که فشار لازم برای تراکم را می‌سازند. در مدل‌های طراحان فشار هیدرولیک از حدود ۱۲۰ بار در مدل کوچک تا ۲۰۰ بار در مدل‌های بزرگ است.
• پالت: سطحی که قطعه روی آن ساخته و جابه‌جا می‌شود. تعداد پالت لازم به ظرفیت دستگاه و زمان عمل‌آوری بستگی دارد.
• تابلو برق و کنترل: زمان ویبره، فشار پرس و ترتیب حرکت‌ها را تنظیم می‌کند. در خطوط اتوماتیک این کنترل با PLC انجام می‌شود.

دستگاه پیوینگ چه چیزهایی تولید می‌کند؟

بزرگ‌ترین مزیت دستگاه پیوینگ این است که با یک دستگاه و چند قالب، چند محصول پرفروش را تولید می‌کنید. مدل‌های سری TM طراحان با تعویض قالب این قطعات را می‌سازند:

• کفپوش و سنگفرش بتنی: برای پیاده‌رو، پارک، حیاط، پارکینگ و محوطه‌های صنعتی؛ در طرح‌ها و ضخامت‌های مختلف.
• جدول بتنی: جدول خیابانی و جدول باغچه‌ای. اگر با انواع و ابعاد رایج جدول آشنا نیستید، مقالهٔ جدول بتنی چیست را بخوانید.
• بلوک سیمانی و پوکه‌ای: بلوک‌های دیواری ۱۰، ۱۵ و ۲۰ سانتی.
• قطعات خاص: با قالب سفارشی، قطعاتی مثل فلاورباکس بتنی و قطعات محوطه هم تولید می‌شود.

ارتفاع قابل تولید در بیشتر مدل‌های طراحان از ۵۰ تا ۳۰۰ میلی‌متر است، یعنی هم کفپوش کم‌ضخامت و هم بلوک و جدول بلند در محدودهٔ کار دستگاه قرار می‌گیرد. برای دیدن مدل‌هایی که به‌طور خاص برای کفپوش پیشنهاد می‌شوند، صفحهٔ دستگاه تولید کفپوش بتنی را ببینید.

دستگاه تک پاکته یا دو پاکته؟

این مهم‌ترین تصمیم فنی در خرید دستگاه پیوینگ است و جوابش به محصولی که می‌خواهید بفروشید برمی‌گردد.

دستگاه پیوینگ تک پاکته

یک مخزن دارد و هر قطعه را از یک نوع مخلوط بتن می‌سازد. برای بلوک، جدول و کفپوش یک‌رنگ کاملاً کافی است و ساده‌تر و ارزان‌تر تمام می‌شود. مدل‌های TM-104، TM-108، TM-110، TM-112 و TM-118 در گروه دستگاه‌های ثابت تک پاکته طراحان قرار دارند.

دستگاه پیوینگ دو پاکته

دو مخزن جدا دارد: یکی برای لایهٔ زیرین (بدنهٔ اصلی و مقاوم قطعه) و دیگری برای لایهٔ رویی که معمولاً رنگی است و از مصالح ریزدانه‌تر ساخته می‌شود. دستگاه اول لایهٔ زیرین را در قالب می‌ریزد و کمی متراکم می‌کند، بعد لایهٔ رویی را روی آن پخش می‌کند و پرس و ویبرهٔ نهایی هر دو لایه را یکپارچه می‌کند. حاصل، کفپوش دولایه یا دو رنگ است.

چرا دولایه به‌صرفه‌تر است؟ رنگ و مصالح رویه گران‌تر از مصالح زیره است. وقتی رنگ فقط در لایهٔ نازک رویی مصرف شود، هزینهٔ رنگ پایین می‌آید ولی ظاهر کار تفاوتی نمی‌کند. علاوه بر این می‌توانید طرح اختلاط رویه را جداگانه برای مقاومت سایشی بهتر تنظیم کنید. مدل‌های TM-208، TM-210 و TM-218 در گروه دستگاه‌های ثابت دو پاکته قرار دارند.

یک نکتهٔ مهم: تعداد پاکت ظرفیت دستگاه را تعیین نمی‌کند. ظرفیت به اندازهٔ پالت، قدرت ویبره و فشار هیدرولیک برمی‌گردد. برای همین هر مدل دو پاکته طراحان یک هم‌تای تک پاکته با همان ابعاد پالت دارد (TM-108 و TM-208، TM-110 و TM-210، TM-118 و TM-218). اگر بازار منطقهٔ شما فقط کفپوش طوسی و جدول می‌خرد، دو پاکته لازم نیست. اگر قصد دارید برای محوطه‌سازی شهری، ویلاها یا پروژه‌های دکوراتیو کفپوش رنگی بزنید، دو پاکته را از اول بخرید؛ اضافه کردن پاکت دوم به دستگاه تک پاکته معمولاً کار ساده‌ای نیست.

دربارهٔ روش‌های مختلف تولید کفپوش (پرس خشک، پرس خیس و میز ویبره) و اثر هر روش بر دوام محصول، مقالهٔ روش‌های تولید کفپوش و سنگفرش بتنی را بخوانید. دستگاه پیوینگ در دستهٔ پرس خشک قرار می‌گیرد که مزیتش شکل‌گیری سریع قطعه و تیراژ بالاست.

فرق دستگاه پیوینگ با بلوک‌زن سیار (تخم‌گذار)

دستگاه‌های سیار که در بازار به «تخم‌گذار» معروف‌اند، قطعه را مستقیم روی یک زمین بتنی صاف و تراز می‌زنند و بعد خودشان جلو می‌روند. دستگاه پیوینگ اما ثابت است و روی پالت تولید می‌کند. همین تفاوت چند نتیجهٔ عملی دارد:

• کفپوش: دستگاه‌های سیار به دلیل محدودیت قدرت ویبره و پرس برای تولید کفپوش و سنگفرش توصیه نمی‌شوند. اگر محصول اصلی شما کفپوش است، باید سراغ دستگاه ثابت بروید.
• زمین: سیار به سطح بتنی بزرگی برای خشک شدن قطعه‌ها روی زمین نیاز دارد. در دستگاه پیوینگ قطعه‌ها روی پالت می‌مانند و پالت‌ها روی هم چیده و به محل عمل‌آوری برده می‌شوند، پس از زمین بهتر استفاده می‌شود.
• کیفیت و دقت ابعاد: پالت صاف و پرس قوی‌تر، قطعه‌ای با ابعاد یکنواخت‌تر و سطح تمیزتر می‌دهد که برای کفپوش و صادرات اهمیت دارد.
• سرمایهٔ اولیه: دستگاه سیار سرمایهٔ کمتری می‌خواهد و برای شروع کوچک یا تولید بلوک در محل پروژه مناسب است.

مقایسهٔ کامل این دو را از نظر زمین، نیروی کار، ظرفیت و سرمایه در مقالهٔ بلوک زن سیار یا ثابت آورده‌ایم. برای آشنایی کلی با همهٔ گروه‌ها هم معرفی انواع دستگاه‌های تولید قطعات بتنی مفید است.

خط تولید سنگفرش و کفپوش با دستگاه پیوینگ چه تجهیزاتی دارد؟

دستگاه پیوینگ به‌تنهایی کار نمی‌کند؛ قلب یک خط تولید است. مسیر مصالح در یک خط معمولی این است:

1. فیدر یا بچینگ پلانت: شن، ماسه یا پوکه با لودر داخل فیدر ریخته و توزین می‌شود. در خطوط ساده فیدر دو خانه با توزین دیجیتال و در خطوط بزرگ‌تر بچینگ پلانت این کار را انجام می‌دهد.
2. سیلو و اسکرو سیمان: سیمان از سیلو با اسکرو به میکسر می‌رود.
3. نوار نقاله: یک نوار مصالح را از فیدر به میکسر و نوار دیگر بتن آماده را از میکسر به پاکت دستگاه می‌برد.
4. میکسر: سیمان، سنگدانه و آب را مخلوط می‌کند. برای بتن نیمه‌خشک این دستگاه‌ها، میکسرهای افقی یا پن میکسر رایج‌اند.
5. دستگاه پیوینگ: قالب‌گیری، ویبره و پرس روی پالت.
6. ربات بالابر، پایین‌بر و جمع‌کن: در خطوط نیمه‌اتوماتیک پالت‌های پر روی هم چیده می‌شوند و در خطوط اتوماتیک ربات جمع‌کن قطعه‌های خشک‌شده را از روی پالت تولید برمی‌دارد و روی پالت حمل می‌چیند.
7. عمل‌آوری: پالت‌ها با لیفتراک به محل عمل‌آوری یا خشک‌کن می‌روند. عمل‌آوری درست، یعنی نگه داشتن قطعه در رطوبت کافی و دور از آفتاب و باد شدید در روزهای اول، به اندازهٔ خود دستگاه در مقاومت نهایی کفپوش اثر دارد.

طراحان این خط را در چهار سطح دستی، نیمه‌اتوماتیک، اتوماتیک و تمام‌اتوماتیک می‌چیند؛ فرقشان در تعداد نیروی کار، نوع جابه‌جایی پالت و میزان کنترل PLC است. ترکیب کامل تجهیزات هر سطح را در صفحهٔ خط تولید قطعات بتنی ببینید.

مقایسهٔ مدل‌های دستگاه پیوینگ طراحان

جدول زیر مدل‌های سری TM را بر اساس مشخصات منتشرشده در صفحهٔ هر محصول کنار هم می‌گذارد. اعداد ظرفیت حدودی‌اند و با نوع قالب، طرح اختلاط، مهارت اپراتور و هماهنگی خط تغییر می‌کنند.

برای تخمین تولید روزانهٔ کفپوش، مقدار «کفپوش در هر پالت» را در تعداد پالتی که خط شما واقعاً در ساعت می‌زند ضرب کنید. سرعت اسمی این مدل‌ها بین حدود ۸۰ تا ۱۴۰ پالت در ساعت است، ولی در عمل سرعت خط را معمولاً کندترین حلقه (میکسر، بچینگ یا جابه‌جایی پالت) تعیین می‌کند، نه خود دستگاه.

کدام مدل برای چه کسی مناسب است؟

• TM-104: پالت کوچکی دارد و برای کارگاه با فضای محدود که بیشتر بلوک می‌زند مناسب است. اگر کفپوش و جدول محصول اصلی شماست، مدل بزرگ‌تر را انتخاب کنید.
• TM-108 و TM-208: نقطهٔ شروع منطقی برای کارگاهی که می‌خواهد هر سه محصول را بزند. اگر کفپوش رنگی در برنامهٔ فروش‌تان است، دستگاه دو پاکته TM-208 را ببینید.
• TM-110 و TM-210: پالت بزرگ‌تر و فشار هیدرولیک ۱۸۰ بار؛ برای تولید نیمه‌صنعتی و سفارش‌های محوطه‌سازی شهری. مدل TM-210 نسخهٔ دو پاکتهٔ این گروه است.
• TM-112: تک پاکته با پالت کشیده‌تر؛ برای تیراژ بالاتر بلوک و جدول یک‌رنگ.
• TM-118 و TM-218: بزرگ‌ترین پالت و فشار ۲۰۰ بار؛ برای کارخانه‌های صنعتی و پیمانکارانی که سفارش انبوه دارند.

قبل از خرید دستگاه پیوینگ این‌ها را بررسی کنید

بیشتر مشکلات کارگاه‌های تازه‌کار از خود دستگاه نیست؛ از تصمیم‌هایی است که قبل از خرید گرفته نشده. این فهرست را با کارشناس فروش مرور کنید:

• محصول و بازار: اول بدانید چه چیزی را به چه کسی می‌فروشید. کفپوش یک‌رنگ، کفپوش رنگی، جدول یا بلوک؟ انتخاب تک یا دو پاکته و اندازهٔ پالت از همین‌جا درمی‌آید.
• زمین: زمین لازم فقط به خود دستگاه برنمی‌گردد؛ فضای میکسر و بچینگ، دپوی مصالح، محل عمل‌آوری پالت‌ها و انبار محصول بیشتر جا می‌گیرند و با بزرگ شدن مدل، سطح اتوماسیون و تیراژ بزرگ‌تر می‌شوند. متراژ دقیق را بر اساس چیدمان خط از کارشناس فروش بگیرید.
• فونداسیون و چاله: دستگاه روی فونداسیون بتنی نصب می‌شود و زیرش چاله‌ای برای دسترسی به ویبره‌ها لازم است. این را در نقشهٔ سوله از اول ببینید.
• برق: الکتروموتور هیدرولیک و ویبره‌ها، میکسر و بچینگ با هم کار می‌کنند. توان انشعاب برق را قبل از سفارش با مشخصات خط چک کنید.
• نیروی کار: برای کار با خود دستگاه معمولاً ۲ تا ۳ نفر نیروی آموزش‌دیده کافی است؛ تعداد کل نیروی خط به سطح اتوماسیون بستگی دارد.
• پالت: تعداد پالت باید با ظرفیت و زمان عمل‌آوری بخواند. پالت چوبی رایج‌ترین است، پالت فلزی قیمت پایین‌تر و ارزش فروش مجدد دارد و پالت PVC سبک ولی گران است.
• قالب: برای هر محصول و هر طرح کفپوش یک قالب لازم است. فهرست قالب‌های اولیه را با برنامهٔ فروش هماهنگ کنید.
• مصالح: دسترسی به شن و ماسهٔ دانه‌بندی‌شده و سیمان با کیفیت ثابت، مستقیم روی یکنواختی محصول اثر دارد.
• پشتیبانی: دستگاه‌های ثابت طراحان ۱۲ ماه گارانتی و ۱۰ سال خدمات پس از فروش دارند. دسترسی به قطعهٔ یدکی و اعزام کارشناس را در قرارداد مشخص کنید.
• زمان تحویل: برای مدل‌هایی مثل TM-108 و TM-208، زمان تحویل بسته به قالب‌های سفارشی معمولاً حدود ۶۰ تا ۷۰ روز کاری است؛ برنامهٔ آماده‌سازی سوله را با همین زمان تنظیم کنید.

سؤالات متداول

پیوینگ یعنی چه؟

پیوینگ از Paving به معنای سنگفرش است. در صنعت قطعات بتنی به دستگاه ثابتی گفته می‌شود که کفپوش، جدول و بلوک را روی پالت تولید می‌کند. در اجرای ساختمان هم گاهی به کف‌سازی بتنی با ماله پروانه‌ای پیوینگ می‌گویند.

دستگاه پیوسینگ با پیوینگ فرق دارد؟

خیر. هر دو اسم یک دستگاه‌اند و فقط تلفظ فرق می‌کند. پیوینگ شکل درست‌تر است.

با دستگاه پیوینگ می‌شود بلوک هم زد؟

بله. مدل‌های سری TM طراحان با تعویض قالب، بلوک ۱۰، ۱۵ و ۲۰ سانتی، جدول و کفپوش تولید می‌کنند.

برای تولید کفپوش رنگی حتماً دستگاه دو پاکته لازم است؟

برای کفپوش دولایه با رویهٔ رنگی بله. با دستگاه تک پاکته هم می‌شود کفپوش رنگی زد، ولی رنگ در کل بدنهٔ قطعه مصرف می‌شود و هزینه بالا می‌رود.

آیا دستگاه تخم‌گذار برای تولید کفپوش مناسب است؟

توصیه نمی‌شود. دستگاه‌های سیار برای بلوک و جدول کار می‌کنند، اما ویبره و پرسشان برای کفپوش باکیفیت کافی نیست.

برای راه‌اندازی دستگاه پیوینگ چقدر زمین لازم است؟

به مدل، سطح اتوماسیون خط و تیراژ بستگی دارد. علاوه بر جای خود دستگاه، فضای میکسر و بچینگ، دپوی مصالح، عمل‌آوری پالت‌ها و انبار محصول لازم است. متراژ دقیق را بر اساس چیدمان خط از کارشناسان فروش بپرسید.

قیمت دستگاه پیوینگ چقدر است؟

قیمت به مدل، تعداد پاکت، قالب‌ها و تجهیزات جانبی خط بستگی دارد و با بازار تغییر می‌کند. برای قیمت روز و پیش‌فاکتور با کارشناسان فروش تماس بگیرید.

جمع‌بندی

پیوینگ یا پیوسینگ همان دستگاه ثابت ویبره‌پرسی است که با تعویض قالب، کفپوش، جدول و بلوک بتنی را روی پالت تولید می‌کند. اگر کفپوش یک‌رنگ و بلوک می‌زنید، تک پاکته کافی است؛ اگر کفپوش رنگی و دولایه در برنامه دارید، از اول دو پاکته بخرید. اندازهٔ پالت را هم با تیراژی انتخاب کنید که بازارتان واقعاً می‌خرد. مدل‌ها را در صفحهٔ دستگاه سنگفرش زن و کفپوش‌زن ثابت مقایسه کنید و برای انتخاب مدل، چیدمان خط و قیمت روز با کارشناسان ماشین‌سازی طراحان به شمارهٔ ۰۹۱۴۵۸۴۱۹۱۴ تماس بگیرید.