بلوک پوکه ای چیست و چطور تولید می‌شود؟ مواد، مراحل و دستگاه

بلوک پوکه ای نوعی بلوک سیمانی سبک است که به‌جای شن و ماسه، با دانه‌های متخلخل پوکه معدنی، سیمان و آب ساخته می‌شود. برای تولید آن، پوکه را کمی مرطوب می‌کنند، با سیمان و آب در میکسر به ملاتی خشک و یکدست می‌رسانند، ملات را در قالب دستگاه بلوک‌زن با ویبره و پرس متراکم می‌کنند و بلوک خام را از حدود یک روز (با بخار) تا حدود یک هفته (با آب) عمل‌آوری و بعد دپو می‌کنند تا یکنواخت خشک شود. نتیجه، بلوکی سبک‌تر و عایق‌تر از بلوک ماسه‌ای است؛ به شرط آنکه رطوبت، اختلاط و تراکم درست کنترل شود.

بلوک پوکه‌ای چیست؟

بلوک پوکه‌ای عضوی از خانواده بلوک‌های بتنی و سیمانی است. در همه این بلوک‌ها سیمان نقش چسب اصلی را دارد و تفاوت اصلی در نوع سنگ‌دانه است. در بلوک معمولی یا «سنگین» از ماسه و شن استفاده می‌شود؛ در بلوک پوکه‌ای سنگ‌دانه اصلی پوکه معدنی است. از همین رو در بازار به آن بلوک سبک، بلوک سبک‌دانه‌ای یا بلوک پوکه‌ای سبک هم می‌گویند.

این بلوک بیشتر در دیوارهای غیرباربر، تیغه‌های داخلی و سقف‌های تیرچه‌بلوک به کار می‌رود؛ یعنی جاهایی که اسکلت ساختمان بار اصلی را می‌برد و هدف از دیوار، بستن فضا با کمترین وزن و عایق‌بودن بهتر است. با محدود شدن بلوک سفالی در برخی شهرها و دسترسی بهتر به پوکه باکیفیت، سازنده‌ها بیش از قبل سراغ این بلوک می‌روند.

پوکه معدنی چیست؟

پوکه معدنی سنگی آتشفشانی، سبک و اسفنجی است که در هنگام شکل‌گیری، حباب‌های گاز در آن حبس شده و بافتی پر از حفره‌های ریز پیدا کرده است. همین حفره‌ها هم وزن مخصوص پایین بلوک را می‌سازند و هم هوای ساکن داخل بافت را به عایق حرارتی و صوتی تبدیل می‌کنند.

در ایران، به‌خصوص در شهرهای غربی کشور، پوکه معدنی در تولید بلوک بیشتر از گذشته استفاده می‌شود. دو نوع رایجی که تولیدکنندگان با آن‌ها سروکار دارند پوکه سفید تبریز و پوکه سیاه قروه است. وجود معادن متعدد پوکه در اطراف تبریز یکی از دلایلی است که تولید بلوک سبک در این منطقه این‌قدر رایج شده است. نکات تولیدی این راهنما برای هر دو صدق می‌کند.

بلوک پوکه‌ای با بتن سبک سلولی (فوم بتن یا CLC) هم فرق دارد؛ در فوم بتن، سبکی از حباب‌های فوم داخل دوغاب سیمان می‌آید، نه از سنگ‌دانه متخلخل.

مزایا و محدودیت‌های بلوک پوکه‌ای در برابر بلوک ماسه‌ای

انتخاب بین بلوک پوکه‌ای و بلوک ماسه‌ای، هم برای سازنده ساختمان و هم برای تولیدکننده، یک بده‌بستان است. بلوک پوکه‌ای در وزن و عایق‌بودن برنده است، اما تولیدش حساسیت بیشتری دارد و خطای کوچک در کارگاه زود خودش را به شکل بلوک شکننده نشان می‌دهد.

در یکی از مقاله‌های فنی طراحان، وزن مخصوص بلوک سبک بین ۱۲۰۰ تا ۱۴۵۰ کیلوگرم بر مترمکعب و وزن بلوک ساخته‌شده از ماسه و شن حدود ۲۰۰۰ کیلوگرم بر مترمکعب ذکر شده است. هر مترمربع دیوار سبک‌تر یعنی بار کمتر روی اسکلت و فونداسیون.

سمت دیگر ماجرا حساسیت تولید است. دانه‌های ماسه به خاطر وزن و شکلشان راحت‌تر کنار هم قفل می‌شوند. اما در بلوک پوکه‌ای، اگر سیمان دور دانه‌ها را خوب نپوشاند یا دستگاه نتواند مواد را با ویبره و پرس کافی متراکم کند، داخل بلوک پوک می‌ماند. چنین بلوکی در ظاهر سالم است، اما در دپو، بارگیری یا دیوارچینی لب‌پر می‌شود یا می‌شکند.

انواع بلوک پوکه‌ای

بلوک پوکه‌ای از نظر مواد تقریباً یکی است؛ آنچه انواعش را از هم جدا می‌کند هندسه قطعه و محل مصرف است. با تعویض قالب، یک دستگاه بلوک‌زن می‌تواند هر سه نوع زیر را تولید کند.

بلوک پوکه‌ای دیواری

پرمصرف‌ترین نوع است و برای دیوارهای پیرامونی و جداکننده غیرباربر استفاده می‌شود. اندازه‌های رایج بلوک توخالی دیواری ۲۰×۴۰×۱۰، ۲۰×۴۰×۱۵ و ۲۰×۴۰×۲۰ سانتی‌متر است. تعداد و شکل حفره‌ها (معمولاً دو یا سه حفره) بر وزن نهایی، عایق‌بودن و استحکام اثر می‌گذارد و در طراحی قالب بلوک دیواری تعیین می‌شود؛ لبه می‌تواند ساده، نر و مادگی یا نمادار باشد.

بلوک پوکه‌ای تیغه‌ای

بلوک تیغه‌ای برای دیوارهای داخلی و پارتیشن‌های سبک ساخته می‌شود. در بازار، عرض‌های ۷، ۸ یا ۱۰ سانتی‌متر با طول ۴۰ و ارتفاع ۲۰ سانتی‌متر رایج است. جداره‌های این بلوک نازک و حفره‌هایش کشیده است، پس هم ساخت قالب و هم تولید قطعه حساس‌تر از بلوک دیواری است: هر ضعف در تراکم، در تیغه زودتر به لب‌پریدگی و ترک تبدیل می‌شود. طراحان برای این کار قالب مخصوص بلوک تیغه‌ای با کنترل تابیدگی و مسیر خروج دقیق می‌سازد.

بلوک پوکه‌ای سقفی

بلوک سقفی پرکننده فضای بین تیرچه‌ها در سقف تیرچه‌بلوک است. در این قطعه، سبکی و سالم ماندن لبه‌ها در جابه‌جایی اهمیت ویژه دارد، چون بلوک باید دقیق روی تیرچه بنشیند و زیر پای کارگر و وزن بتن تازه خرد نشود. نشیمن‌ها و گوشه‌های قالب بلوک سقفی به همین دلیل تقویت موضعی می‌شوند.

مواد اولیه و اصول کلی نسبت مواد

بلوک پوکه‌ای سه جزء اصلی دارد: پوکه معدنی، سیمان و آب. فهرست کوتاه است، اما کیفیت هر جزء و نسبت آن‌ها مستقیم روی مقاومت و ضایعات کارگاه اثر می‌گذارد.

• پوکه معدنی: بهتر است ترکیبی از دانه‌های ریز و درشت باشد تا دانه‌های ریز فضای بین دانه‌های درشت را پر کنند. پوکه باید تمیز و بدون خاک رس، ریشه و مواد آلی باشد. بزرگ‌ترین دانه هم نباید از حدی درشت‌تر باشد که لای جداره‌های قالب گیر کند؛ این موضوع در بلوک تیغه‌ای که جداره نازک دارد اهمیت بیشتری پیدا می‌کند.
• سیمان: چسب اصلی بلوک است و باید آن‌قدر باشد که دور همه دانه‌ها را مثل لایه‌ای نازک بپوشاند. برای تولید بلوک معمولاً سیمان پرتلند تیپ ۲ با کلاس مقاومت ۴۲٫۵N یا بالاتر توصیه می‌شود.
• آب: تمیز و بدون املاح زیاد. آب هم برای واکنش سیمان لازم است و هم برای عمل‌آوری.

درباره نسبت مواد، اصل مهم این است که ملات بلوک‌زنی «خشک» است؛ نه دوغاب. ملات باید آن‌قدر رطوبت داشته باشد که با فشار دست شکل بگیرد و وا نرود، ولی آن‌قدر خیس نباشد که آب از آن بیرون بزند یا بلوک تازه پس از خروج از قالب شکم بدهد. سیمان کم بلوک کم‌جان می‌دهد و سیمان زیاد قیمت تمام‌شده را بی‌دلیل بالا می‌برد. چون جذب آب و دانه‌بندی پوکه از معدنی به معدن دیگر و حتی از محموله‌ای به محموله دیگر فرق می‌کند، نسبت نهایی را باید با ساخت نمونه و آزمایش در کارگاه خودتان تنظیم کنید.

جزئیات عددی طرح اختلاط و روش تهیه ملات را در دو مقاله جداگانه نوشته‌ایم و اینجا تکرارشان نمی‌کنیم: برای نسبت مواد و فرمول کلی، مقاله اصول تولید و طرح اختلاط بلوک سیمانی را ببینید و برای ترتیب اختلاط، نسبت آب به سیمان و مواد سفت‌کننده، سراغ طرز تهیه ملات بلوک سیمانی بروید.

مراحل تولید بلوک پوکه‌ای، قدم‌به‌قدم

نحوه ساخت بلوک پوکه‌ای در کارگاه دستی و کارخانه اتوماتیک از نظر منطق یکی است؛ تفاوت در سرعت، میزان دخالت کارگر و دقت کنترل هر مرحله است. این مراحل به ترتیب انجام می‌شود:

۱. تأمین، دپو و دانه‌بندی پوکه

پوکه را از تأمین‌کننده‌ای بخرید که دانه‌بندی یکنواخت تحویل می‌دهد و روی کف سفت و تمیز دپو کنید تا خاک قاطی مصالح نشود. اگر محموله‌ها یکسان نیستند، الک کردن و جدا کردن دانه‌های خیلی درشت به یکنواختی محصول کمک می‌کند.

۲. مرطوب کردن پوکه پیش از اختلاط

این مرحله مهم‌ترین تفاوت تولید بلوک پوکه‌ای با بلوک ماسه‌ای است. پوکه قدرت جذب آب بالایی دارد. اگر خشک وارد میکسر شود، آب ملات را می‌مکد و سیمان رطوبت کافی برای گیرش پیدا نمی‌کند؛ نتیجه، ملاتی پودری و کم‌چسبندگی است. به همین دلیل پوکه را پیش از اختلاط کمی مرطوب می‌کنند. در عین حال افزودن آب بیش از حد هم راه‌حل نیست، چون آب اضافه بعداً تبخیر می‌شود و جای خالی‌اش به حفره‌های ریز و نقطه شروع ترک تبدیل می‌شود.

۳. اختلاط در میکسر

ترتیب معمول این است که مواد خشک ابتدا خوب با هم مخلوط شوند و بعد آب به‌تدریج اضافه شود. هدف این است که سیمان یکنواخت دور همه دانه‌های پوکه را بگیرد. اگر بخشی از ملات خشک‌تر و بخشی خیس‌تر بماند، بلوک در نقاط مختلف مقاومت یکسانی نخواهد داشت. برای مصالح سبک، میکسرهایی که مواد را خوب زیرورو می‌کنند، مثل مدل‌های وان‌شفت و توئین‌شفت، نتیجه یکنواخت‌تری می‌دهند.

۴. قالب‌گیری با ویبره و پرس

ملات آماده با فرغون یا ارابه ملات‌کش داخل قالب دستگاه ریخته می‌شود. ویبره باعث می‌شود دانه‌ها جابه‌جا شوند، در هم بنشینند و هوای حبس‌شده بیرون برود؛ پرس هم مواد را فشرده و ارتفاع بلوک را یکسان می‌کند. در بلوک پوکه‌ای این مرحله تعیین‌کننده است، چون حتی مقدار کمی هوای محبوس، مقاومت را محسوس پایین می‌آورد.

۵. خروج از قالب و جابه‌جایی اولیه

بلوک خام در دستگاه سیار روی زمین یا باند بتنی و در دستگاه ثابت روی پالت می‌ماند. بلوک تازه هنوز مقاومت کمی دارد و در ساعت‌های اول نباید ضربه بخورد یا زیر باران و آفتاب تند بماند.

۶. عمل‌آوری

عمل‌آوری یعنی فراهم کردن رطوبت و دمای مناسب تا سیمان واکنشش را کامل کند. سه روش رایج داریم:

• عمل‌آوری با آب: بلوک‌ها با آب‌پاش مرطوب نگه داشته می‌شوند تا رطوبتشان زود از دست نرود. امکانات خاصی نمی‌خواهد و معمولاً حدود یک هفته طول می‌کشد.
• عمل‌آوری با هیتر یا بخاری: در کارگاه‌های کوچک، بلوک‌ها جلوی هیتر یا بخاری بادبزن‌دار قرار می‌گیرند و رویشان پوشانده می‌شود تا گرما حفظ شود.
• عمل‌آوری با بخار: در تولید با تیراژ بالا، اتاق بخار با دمای حدود ۸۰ درجه سانتی‌گراد زمان عمل‌آوری را به حدود یک روز کاهش می‌دهد.

۷. دپو، خشک شدن و کنترل نهایی

بعد از عمل‌آوری، بلوک‌ها بهتر است تا حدود سه هفته در جایی بمانند که آفتاب مستقیم و باد شدید به آن‌ها نخورد تا یکنواخت خشک شوند. اگر بلوک هنگام مصرف هنوز رطوبت زیادی داشته باشد، در دیوار جمع می‌شود و ترک می‌خورد. پیش از فروش، چند بلوک از هر سری را از نظر ابعاد، سالم بودن لبه‌ها و صدای ضربه بررسی کنید.

تجهیزات لازم برای خط تولید بلوک پوکه‌ای

کارگاه بلوک سبک، حتی در ساده‌ترین شکل، به سه تجهیز اصلی، یعنی دستگاه بلوک‌زن، میکسر و قالب، نیاز دارد که با بالا رفتن تیراژ خودکارتر و به هم متصل‌تر می‌شوند؛ میز ویبره هم تجهیز مکمل اختیاری است و در خطوط بزرگ‌تر سیلوی سیمان، نوار نقاله و بچینگ هم اضافه می‌شود.

دستگاه بلوک‌زن

مهم‌ترین تجهیز خط است و کیفیت تراکم بلوک بیش از هر چیز به آن بستگی دارد. دستگاه‌های بلوک‌زن به دو گروه کلی تقسیم می‌شوند: سیار یا تخم‌گذار که بلوک را مستقیم روی زمین یا باند بتنی می‌گذارند و به پالت نیاز ندارند، و ثابت که روی فونداسیون نصب می‌شوند و روی پالت تولید می‌کنند. دستگاه‌های سیار از دستی ساده تا تمام‌هیدرولیک و دستگاه‌های ثابت از نیمه‌اتوماتیک تا تمام‌اتوماتیک ساخته می‌شوند. فهرست کامل مدل‌ها و مقایسه آن‌ها را در صفحه انواع دستگاه بلوک زن طراحان می‌بینید.

برای کسی که می‌خواهد کار را با یک دستگاه ثابت جمع‌وجور شروع کند، دستگاه تولید بلوک سبک پوکه ای مدل TM-104 گزینه‌ای است که طراحان برای کارگاه‌های کوچک و فضای محدود طراحی کرده است. این دستگاه تک‌پاکته و برقی-هیدرولیکی است، فشار هیدرولیک ۱۲۰ بار و دو ویبره پایین ۳ کیلوواتی دارد و طبق مشخصات سایت، در هر پالت ۴ بلوک ۲۰ سانتی، ۵ بلوک ۱۵ سانتی یا ۷ بلوک ۱۰ سانتی تولید می‌کند. تولید بلوک سقفی، دیواری، تیغه‌ای و بلوک سبک از کاربردهای اعلام‌شده آن است.

میکسر

میکسر تعیین می‌کند ملات چقدر یکدست باشد. میکسرهای عمودی (قابلمه‌ای) که به میکسر بلوک‌زنی معروف‌اند برای ملات خشک قطعات بتنی ساخته می‌شوند. برای مصالح سبک، همان‌طور که در مرحله اختلاط گفتیم، میکسرهایی که مواد را خوب زیرورو می‌کنند ارزش بیشتری دارند. مدل‌ها و ظرفیت‌ها را در دسته میکسرهای بتن طراحان ببینید؛ برای انتخاب نوع و ظرفیت میکسر متناسب با دستگاه هم راهنمای انتخاب میکسر برای بلوک‌زنی را آماده کرده‌ایم.

قالب

قالب شکل، ابعاد، تعداد حفره و کیفیت لبه بلوک را تعیین می‌کند. قالب خوب باید با فشار و ویبره همان دستگاه هماهنگ باشد، دقت ابعادی پایدار داشته باشد و قطعه را تمیز و بدون گیر کردن رها کند. طراحان قالب‌های دیواری، تیغه‌ای و سقفی را برای دستگاه‌های دستی، سیار، ثابت هیدرولیکی و اتوماتیک می‌سازد و همه را در دسته قالب‌های بتنی می‌توانید ببینید.

میز ویبره

میز ویبره قدیمی‌ترین روش تولید کفپوش و سنگفرش بتنی با قالب‌های پلاستیکی است و امروز برای تولید سنگ مصنوعی هم به کار می‌رود. اگر در کنار بلوک پوکه‌ای قصد تولید قطعات تزئینی یا کفپوش را دارید، میز ویبره تجهیز مکملی است؛ اما برای تولید بلوک پوکه‌ای توخالی، کار اصلی را دستگاه بلوک‌زن با ویبره و پرس انجام می‌دهد.

انتخاب دستگاه بلوک‌زن بر اساس تیراژ تولید

اولین سؤالی که پیش از خرید دستگاه باید جواب بدهید این است: روزانه چند بلوک می‌خواهید و می‌توانید بفروشید؟ پاسخ این سؤال، همراه با بودجه، برق در دسترس و زمین، دامنه انتخاب را خیلی کوچک می‌کند. جدول زیر ظرفیت اعلام‌شده چند مدل طراحان را در یک شیفت ۸ ساعته کنار هم گذاشته است. این اعداد حدودی‌اند و بسته به نوع بلوک، کیفیت ملات و مهارت اپراتور تغییر می‌کنند.

چند نکته برای تصمیم درست، مخصوص بلوک پوکه‌ای:

• تراکم را فدای قیمت نکنید. در بلوک ماسه‌ای، دستگاه ضعیف‌تر هم گاهی محصول قابل‌قبول می‌دهد؛ در بلوک پوکه‌ای، ویبره و پرس ضعیف مستقیم به بلوک پوک و ضایعات بیشتر تبدیل می‌شود. تولید بلوک سبک با کیفیت یکنواخت و در تیراژ بالا با دستگاه‌های هیدرولیکی و اتوماتیک ساده‌تر و قابل‌کنترل‌تر است.
• دستی هم ممکن است، با شرط. با دستگاه بلوک زن دستی هم می‌شود بلوک سبک تولید کرد، اما یکنواختی مقاومت بیشتر به مهارت اپراتور، کیفیت پوکه و دقت در رطوبت ملات وابسته می‌شود. برای پروژه‌های محلی و شروع کم‌هزینه، انتخاب منطقی است.
• پله بعدی دستی، نیمه‌هیدرولیک است. بلوک‌زن نیمه‌هیدرولیک کادونا M.KB با ملات‌کشی هیدرولیکی و پرس و ویبره نیمه‌هیدرولیک، بهره‌وری و کیفیت بالاتری از مدل‌های تمام‌دستی دارد و برای تولید بلوک در محل پروژه هم مناسب است.
• برق را از قبل بررسی کنید. مدل‌های هیدرولیکی و اتوماتیک معمولاً برق سه‌فاز می‌خواهند. اگر فقط برق تک‌فاز دارید، دامنه انتخاب عمدتاً به دستگاه‌های دستی محدود می‌شود، مگر اینکه ژنراتور تهیه کنید؛ نوع برق مدل موردنظر را پیش از خرید از کارشناس بپرسید.

قیمت دستگاه‌ها به مدل، آپشن‌ها و شرایط بازار بستگی دارد و مدام تغییر می‌کند؛ برای قیمت روز و مشاوره درباره مدلی که با تیراژ و زمین شما جور است، با کارشناسان فروش طراحان به شماره ۰۹۱۴۵۸۴۱۹۱۴ تماس بگیرید.

نکات کیفیت و ایرادهای رایج در تولید بلوک پوکه‌ای

شایع‌ترین شکایت تولیدکنندگان بلوک سبک، لب‌پریدگی، ترک و پودر شدن گوشه‌ها هنگام جمع‌کردن بلوک از روی باند یا بارگیری است. بسیاری اول سیمان را مقصر می‌دانند، اما معمولاً ریشه مشکل یکی از این موارد است:

• رطوبت کنترل‌نشده: پوکه خشک آب ملات را می‌مکد و ملات پودری می‌شود؛ آب زیاد هم بعد از تبخیر، حفره و ترک به جا می‌گذارد.
• اختلاط ناقص: وقتی سیمان دور همه دانه‌ها را نگیرد، بلوک انسجام ندارد و نقاط ضعیف پیدا می‌کند.
• ویبره و پرس ضعیف: هوای حبس‌شده بین دانه‌ها مقاومت را پایین می‌آورد؛ دستگاهی که ویبره یا هیدرولیکش افت کرده، بلوک پوک تحویل می‌دهد.
• عمل‌آوری ضعیف: بلوکی که زود خشک شود یا زیر آفتاب و باد بماند، به مقاومت لازم نمی‌رسد.
• قالب فرسوده یا ناهماهنگ با دستگاه: لقی و سایش قالب، ابعاد را به هم می‌ریزد و لبه‌ها را هنگام خروج می‌شکند.

علت‌ها و راهکارهای افزایش تراکم را با جزئیات بیشتر در مقاله دلیل خرد شدن بلوک پوکه‌ای و راه‌های افزایش تراکم آن بررسی کرده‌ایم. یک عادت ساده هم کمک می‌کند: از هر سری چند بلوک را کنار بگذارید و بعد از عمل‌آوری مقایسه کنید؛ تغییر ناگهانی معمولاً به رطوبت یا محموله تازه پوکه برمی‌گردد.

سؤالات متداول

فرق بلوک پوکه‌ای با بلوک سیمانی معمولی چیست؟

هر دو بلوک سیمانی‌اند؛ فرق در سنگ‌دانه است. بلوک معمولی با ماسه و شن ساخته می‌شود و سنگین است، اما بلوک پوکه‌ای با پوکه معدنی متخلخل ساخته می‌شود و سبک‌تر و عایق‌تر است.

آیا بلوک پوکه‌ای برای دیوار باربر مناسب است؟

کاربرد اصلی بلوک پوکه‌ای دیوارهای غیرباربر، تیغه‌ها و بلوک سقفی است. انتخاب مصالح دیوار باربر باید طبق نقشه و نظر مهندس سازه انجام شود.

چرا باید پوکه را قبل از اختلاط مرطوب کرد؟

چون پوکه آب زیادی جذب می‌کند. اگر خشک وارد میکسر شود، آب لازم برای گیرش سیمان را می‌گیرد و ملات پودری و کم‌چسبندگی می‌شود که نتیجه‌اش بلوک شکننده است.

عمل‌آوری بلوک پوکه‌ای چقدر طول می‌کشد؟

به روش بستگی دارد: عمل‌آوری با آب معمولاً حدود یک هفته و با اتاق بخار حدود یک روز. بعد از آن بهتر است بلوک‌ها تا حدود سه هفته دور از آفتاب و باد مستقیم بمانند تا یکنواخت خشک شوند.

با دستگاه بلوک‌زن دستی می‌توان بلوک پوکه‌ای تولید کرد؟

بله، اما یکنواختی کیفیت بیشتر به مهارت اپراتور و کنترل رطوبت بستگی دارد. برای تیراژ بالاتر و کیفیت ثابت‌تر، دستگاه‌های نیمه‌هیدرولیک، هیدرولیک یا ثابت گزینه مطمئن‌تری هستند.

جمع‌بندی

بلوک پوکه‌ای با پوکه معدنی، سیمان و آب ساخته می‌شود و به‌خاطر سبکی و عایق‌بودن، انتخاب رایج برای دیوارهای غیرباربر، تیغه‌ها و سقف‌های تیرچه‌بلوک است. کیفیت آن در چهار جا ساخته یا خراب می‌شود: رطوبت پوکه، یکنواختی اختلاط، تراکم با ویبره و پرس، و عمل‌آوری. اگر این چهار مرحله را جدی بگیرید و دستگاهی متناسب با تیراژ واقعی‌تان انتخاب کنید، تولید بلوک سبک کاری قابل‌کنترل است. برای بررسی مدل‌ها، از صفحه دستگاه TM-104 یا فهرست دستگاه‌های بلوک‌زن طراحان شروع کنید و برای انتخاب نهایی با کارشناسان فروش مشورت کنید.